Nieuwe collega’s die beginnen of collega’s die vertrekken, worden in veel organisaties vooral gezien als veranderingen die zo snel mogelijk geregeld moeten worden zodat het werk doorgaat, de taken verdeeld blijven en de dienstverlening niet stilvalt. Toch gaat er achter deze veranderingen vaak veel meer schuil dan we op het eerste gezicht zien. Het betekent dat een team zich opnieuw moet vormen, dat rollen verschuiven en dat mensen moeten zoeken naar hoe zij zich verhouden tot elkaar in de nieuwe situatie. Wat eerder vanzelf liep, vraagt opeens aandacht en zorg.
Veranderingen brengen vaak spanning met zich mee en kunnen weerstand oproepen. Wanneer iemand een team verlaat of een nieuw gezicht erbij komt, verandert de dynamiek die eerder vanzelfsprekend leek. Een stille kracht kan ineens naar voren komen terwijl een uitgesproken collega zijn plek opnieuw moet vinden. Wat eerst vertrouwd was krijgt een nieuwe betekenis omdat een groep zich altijd vormt vanuit de som van de delen. Mensen vragen zich af of hun plek blijft zoals die was en of hun bijdrage nog gezien wordt. Soms groeit er onzekerheid over de samenwerking of over de richting die het team opgaat. Tegelijkertijd kan dit ook het moment zijn om te onderzoeken wat er nodig is. Een kans om de dynamiek in het team te versterken en samen te bouwen aan een samenwerking die positief en duurzaam is.
In die beweging wordt ook zichtbaar hoe belangrijk het is dat de verschillende persoonlijkheden in een team vertegenwoordigd zijn. Een (disc) model kan dit inzichtelijk maken, zonder iemand in een hokje te willen plaatsen. Mensen brengen namelijk verschillende ‘kleuren’ mee. Ofwel competenties, talenten en voorkeuren. De één is meer gericht op daadkracht en richting, de ander op harmonie en verbinding, weer een ander op vernieuwing en inspiratie of juist op zorgvuldigheid en structuur. Het zijn deze ‘kleuren’ samen die een team in evenwicht houden en die maken dat de samenwerking niet eendimensionaal wordt maar breed gedragen. Wanneer één ‘kleur’ ontbreekt of te weinig ruimte krijgt, verliest het team kracht en wordt duidelijk hoe afhankelijk effectiviteit en samenwerking zijn van diversiteit.
Daarom gaat het in teams niet alleen om het verdelen van werk. Het is belangrijk om de tijd te nemen om elkaar beter te leren kennen en om zicht te krijgen op wat iemand meebrengt. Waar iemand in uitblinkt en waar het minder vanzelf gaat. Het is de erkenning van verschillen dat collega’s in een team elkaar kunnen versterken, waardoor de dynamiek niet kwetsbaar maar juist veerkrachtig wordt.
Voor leiders en HR-adviseurs vraagt dit meer dan het regelen van een overdracht of het invullen van een vacature. Het vraagt om aandacht voor de dynamiek van het team en om het gesprek over de rollen die wellicht veranderen. Het vraagt om stil te staan bij wat een team is kwijtgeraakt en pas daarna ruimte te maken voor iets nieuws dat kan groeien. Welke kleur missen we in het team en hoe vullen we dit op?
Leiderschap betekent in dit verband niet dat je elk vertrek of elke komst kunt sturen, maar wel dat je bereid bent de beweging te zien en serieus te nemen. Dat je niet wegkijkt van wat ongemakkelijk voelt maar de nieuwsgierigheid vasthoudt naar wat er nu mogelijk is. Kansen te zien.
Ik geloof daarom dat veranderingen in teams uitnodigingen én kansen zijn om te onderzoeken wat het team nodig heeft om zijn doelen te behalen. Ze maken zichtbaar hoe mens, functie en organisatie met elkaar verbonden zijn en nodigen uit om verder te kijken dan de korte termijn. Naar de vragen die er echt toe doen: klopt de plek die iemand inneemt, zijn de rollen helder verdeeld, krijgen talenten de ruimte om zich te ontwikkelen en zijn alle kleuren aanwezig die een team nodig heeft om in evenwicht te blijven.
Herken je als HR-adviseur of leider deze bewegingen in jouw organisatie? Ik ga graag met je in gesprek om samen te onderzoeken wat er nodig is. Met onder andere mijn organisatiekompas-scan brengen we snel in beeld waar de knelpunten liggen. Vanuit daar werk ik met een doorleefde analyse, praktisch advies en bruikbare tools, zodat er ruimte ontstaat voor een organisatie die vitaal en veerkrachtig is en dat ook blijft.